Czy wiesz coś o psychologii architektury? Na przykład to, że układ przestrzeni może wpływać na nasze decyzje i zachowanie, nawet jeśli tego nie zdajemy sobie sprawy? Badania wykazały, że ludzie po wejściu do budynku mają większą tendencję do skręcania w prawo niż w lewo. To i podobne badania z zakresu psychologii architektury pomagają architektom oraz projektantom wnętrz w tworzeniu przestrzeni odpowiadającym potrzebom ich użytkowników.

Korzenie projektowania i psychologii architektury są ze sobą splecione i sięgają wieków wstecz. Wpływy pochodzą z różnych dziedzin i okresów historycznych.

Wpływy historyczne:

• Starożytny Egipt i Grecja: Skupiano się na tworzeniu przestrzeni, które były nie tylko funkcjonalne, ale także estetycznie przyjemne i symboliczne.
• Feng Shui: Ta starożytna chińska praktyka, sięgająca ponad 3000 lat wstecz. Kładzie nacisk na harmonijne rozmieszczenie elementów w przestrzeni, aby promować dobre samopoczucie.
• Architektura islamska: Kładła nacisk na zasady światła, geometrie i natury, aby tworzyć przestrzenie spokojne i kontemplacyjne.
• Renesans: Odnowione zainteresowanie klasyczną architekturą i teoriami proporcji, symetrii oraz piękna.

Kluczowe kamienie milowe w historii psychologii architektury:

• Lata 20. i 30. XX wieku: W tym okresie zasiano pierwsze nasiona psychologii środowiskowej. Wówczas badacze tacy jak Kurt Lewin i jego współpracownicy badali wpływ środowisk społecznych i fizycznych na zachowanie i dynamikę grup. Prace Lewina stworzyły podstawy do zrozumienia wpływu czynników środowiskowych na ludzkie zachowanie.
• Lata 50. i 60. XX wieku: W tym okresie dziedzina zaczęła nabierać bardziej formalnych kształtów, a naukowcy tacy jak J.J. Gibson i Roger Barker badali związek między jednostkami a ich otoczeniem fizycznym. Koncepcja „afordancji” Gibsona oraz badania Barkera nad systemami ekologicznymi przyczyniły się do zrozumienia, jak ludzie postrzegają i wchodzą w interakcje ze swoim otoczeniem.
• Lata 70. i 80. XX wieku: Psychologia środowiskowa zyskała większe uznanie i znaczenie. Naukowcy tacy jak Amos Rapoport i Harold Proshansky wnieśli istotny wkład w rozwój tej dziedziny.
• Lata 90. XX wieku do dziś: Psychologia środowiskowa nadal się rozwijała i rozszerzała swoje zasięgi. Badacze zaczęli eksplorować nowe obszary, takie jak stresory środowiskowe, środowiska regeneracyjne, zrównoważony design i wpływ technologii na interakcje człowieka z otoczeniem. W tym okresie zwiększyła się także interdyscyplinarna współpraca między psychologami, architektami, urbanistami i projektantami w celu rozwiązania złożonych problemów środowiskowych.

Obecnie dysponujemy kolejnymi, szerszymi i fascynującymi obszarami z zakresu psychologii i projektowania.

• Biophilic design: Integracja elementów natury z architekturą i wnętrzami w celu poprawy dobrostanu.
• Neuroscience & design: Badanie, jak mózg reaguje na różne elementy projektowe, aby tworzyć bardziej angażujące i efektywne przestrzenie.
• Technologia i projektowanie oparte na danych: Sprawdzanie jak ludzie korzystają z przestrzeni i optymalizacji tych przestrzeni pod kątem konkretnych potrzeb.

Współczesna psychologia projektowania, architektury i środowiskowa jest wieloaspektową i interdyscyplinarną dziedziną. Obejmuje badania, praktykę i edukację mającą na celu zrozumienie i poprawę relacji między ludźmi a ich najbliższym otoczeniem. Czerpie z wiedzy psychologii, socjologii, antropologii, architektury, urbanistyki i innych pokrewnych dyscyplin, aby tworzyć środowiska, które promują dobrostan, zrównoważony rozwój i równość społeczną.