BLOG

BIOFILIA

Efekt dźwięków nieistotnych

Postaw mi kawę na buycoffee.to
Czas czytania: 2 minuty

Biura typu open space sprzyjają współpracy, ale powodują też problemy z dekoncentracją. Jednym z głównych czynników wpływających na produktywność w miejscu pracy jest tzw. efekt dźwięków nieistotnych (ang. irrelevant sound effect), czyli sposób, w jaki hałas w tle, szczególnie ludzka mowa, zakłóca zadania wymagające zaangażowania poznawczego.

Badania z zakresu psychologii i nauk kognitywnych sugerują, że nawet pozornie niewinne dźwięki mogą zaburzać nasze procesy myślowe. Zmniejszają dokładność i efektywność w zadaniach takich jak czytanie, rozwiązywanie problemów czy skomplikowane obliczenia. Efekt ten jest szczególnie widoczny, gdy musimy się skoncentrować.


Efekt dźwięków nieistotnych (ISE) odnosi się do dźwięków, które zakłócają pamięć roboczą. Nasza pamięć robocza to układ poznawczy odpowiedzialny za tymczasowe przechowywanie i przetwarzanie informacji. Pamięć robocza, odgrywa kluczową rolę w realizacji zadań, które wymagają równoczesnego przechowywania i przetwarzania informacji. Do zadań takich możemy zaliczyć czytanie ze zrozumieniem czy logiczne myślenie.

Dlaczego rozmowy w tle tak bardzo przeszkadzają?


Rozmowy w tle, zwłaszcza te nieistotne dla wykonywanej pracy, zakłócają skupienie, „wyciągając” zasoby poznawcze z zadania, na którym umysł próbuje się skoncentrować. Wymaga to dodatkowego wysiłku, aby odfiltrować zbędne bodźce, co prowadzi do zmęczenia umysłowego, błędów i spadku wydajności.

Nasze mózgi są zaprogramowane, by wyodrębniać mowę z hałasu. To sprawia, że rozmowy w tle trudniej zignorować niż na przykład muzykę czy biały szum. Ponadto, łatwo rozpoznawalne słowa czy tematy rozmów jeszcze bardziej angażują naszą uwagę, nawet jeśli są dla nas całkowicie nieistotne.

Efekt dźwięków nieistotnych a zadania wymagające skupienia

Efekt ten ma bezpośrednie konsekwencje dla zadań wymagających dużej kontroli poznawczej, takich jak:

  • Czytanie ze zrozumieniem:. Krótkotrwała ekspozycja na mowę w tle może zmniejszyć zdolność rozumienia tekstu i wydłużyć czas potrzebny na jego przetworzenie.
  • Rozwiązywanie problemów i obliczenia. Zadania wymagające arytmetyki mentalnej, logiki czy sekwencyjnego myślenia są szczególnie zależne od zasobów pamięci roboczej, przez co hałas w tle zwiększa liczbę błędów i zmniejsza efektywność.

Ciągłe rozmowy w tle stają się wręcz wrogiem pracownika, prowadząc do zmniejszenia koncentracji, zmęczenia poznawczego i ogólnego spadku produktywności. Hałas ten negatywnie wpływa również na podejmowanie decyzji i kreatywność, ponieważ zasoby poznawcze, które powinny być wykorzystywane do głębokiego myślenia, są angażowane w blokowanie zakłóceń.

Jak minimalizować efekt dźwięków nieistotnych w miejscu pracy?

Aby ograniczyć zakłócenia wynikające z hałasu w biurach typu open space, organizacje mogą zastosować następujące strategie:

  1. Maskowanie dźwięków: Urządzenia emitujące biały szum lub cichą muzykę w tle mogą pomóc w zmniejszeniu wpływu rozmów w tle. Wprowadzenie paneli akustycznych, materiałów pochłaniających dźwięk oraz przegrody przestrzenne może również obniżyć poziom hałasu.
  2. Strefy ciszy: Wyznaczenie stref ciszy lub zapewnienie pracownikom dostępu do prywatnych przestrzeni roboczych umożliwi skupienie na zadaniach wymagających intensywnej koncentracji. Takie miejsca mogą stać się „azylami” wolnymi od zakłóceń dźwiękowych.
  3. Słuchawki wygłuszające: Wiele firm pozwala pracownikom korzystać ze słuchawek z redukcją szumów lub słuchać muzyki instrumentalnej przy niskim natężeniu. Pomaga to ograniczyć hałas i skupić się na pracy.


Choć biura open space mają swoje zalety, efekt dźwięków nieistotnych przypomina, jak ważne jest uwzględnienie akustyki w planowaniu przestrzeni biurowej. Jeśli hałas tła jest odpowiednio zarządzany, pracownicy mogą lepiej się koncentrować, popełniać mniej błędów i odczuwać większe zadowolenie z pracy. To z kolei prowadzi do ogólnie zdrowszej i bardziej produktywnej atmosfery w miejscu pracy.